استرس چه تاثیری بر پوست و مو دارد؟

تقریبا همه ما، استرس را تجربه کرده‌ایم و با آن آشنایی داریم، استرس سر جلسه امتحان، استرس دیر رسیدن به محل کار، استرس تحویل پروژه کاری و حتی استرس رفتن به یک مهمانی، همه این‌ها مقوله‌هایی است، که در زندگی روزانه، با آن دسته و پنجه نرم می‌کنیم، اما استرس جنبه‌های مفید نیز دارد و باعث می‌شود، کار خود را بهتر و با دقت بیشتری انجام دهید، اما استرس مزمن و منفی، علاوه بر آن که، روی سلامت جسمی و روحی اثر می‌گذارد، زیبایی پوست و مو را نیز، تحت تاثیر قرار می‌دهد.

استرس، به دو دسته  تقسیم می‌شود، استرس موقت و زودگذر و استرس مزمن و طولانی. در هر دو صورت، استرس عوارض ناخوشایندی برای سلامت شما دارد، چه سلامت جسمی و روانی، چه سلامت پوست و مو.

همه انسان‌ها، به سلامت و زیبایی پوست و موی خود اهمیت می‌دهند و این چیز عجیبی نیست، در سراسر جهان، چه خانوم‌ها و چه آقایان، زمان زیادی را صرف رسیدگی، به پوست و موی خود می‌کنند، گاهی این رسیدگی، با صرف هزینه‌های بالا نیز، همراه است، همه‌ این‌ها نشان می‌دهد، که زیبایی و سلامت پوست و مو، تا چه اندازه مهم است، اما با یک اشتباه می‌توانید، تمام زحمات خود را بی‌نتیجه بگذارید و آن اشتباه، استرس مزمن و منفی است.

استرس چیست؟

استرس، وضعیتی است، که یک واکنش بیولوژیکی خاص را در بدن ایجاد می‌کند. هنگامی که شما، با یک چالش یا مسئله بزرگ و دشوار، مواجه می‌شوید، برخی مواد و هورمون‌ها در بدن شما افزایش می‌یابد، که موجب ایجاد واکنش‌های اضطرابی می‌شود، این واکنش می‌تواند، لرزش دست‌ها، راه رفتن مداوم، خوردن ناخن‌ها، کندن پوست لب و حتی خوردن بیش از حد غذا باشد.

واکنش‌های اضطرابی یا استرسی، برای مبارزه با عوامل استرس‌زا یا فرار از آن‌ها، توسط بدن ایجاد می‌شود. معمولا، پس از بروز پاسخ، بدن به حالت آرامش و نرمال، باز می‌گردد، اما واکنش‌های استرسی بیش از حد و قرار گرفتن در معرض عوامل استرس‌زا به مدت طولانی، می‌تواند تاثیر منفی روی سلامت فرد بگذارد.

استرس، می‌تواند جنبه‌های مفید و سازنده‌ایی نیز داشته باشد. پاسخ‌های استرسی درست و به‌ موقع، نشانه سلامت سیستم ایمنی بدن است، به عنوان مثال هنگامی که فردی در یک شرایط سخت و خطرناک مانند تصادف، قرار می‌گیرد، می‌تواند با یک واکنش استرسی به موقع، جان خود را نجات دهد.

تصور کنید، از شما دعوت شده است، که در یک کنفرانس سخنرانی کنید، بدون شک استرس مزمن ومنفی باعث می‌شود، که دستپاچه و مضطرب شوید، چندین بار متن خود را عوض کنید، در خواندن متن از شدت استرس، کلمات را اشتباه بیان کنید و درنهایت، از انجام این کار منصرف شوید، اما استرس مثبت، شما را وادار می‌کند، که روی متن خود بیشتر فکر کنید و آن را با دقت بنویسید و این کار را با هیجان انجام دهید.

هنگامی که دچار استرس می‌شوید، مغز، بدن را سرشار از مواد شیمیایی و هورمون‌هایی مانند آدرنالین و کورتیزول می‌کند، این کار مغز باعث می‌شود، ضربان قلب بالا رود و به سرعت، خون را عضلات و اندام‌های مهم بدن بفرستد. در این حالت، بدن به بالاترین سطح انرژی خود می‌رسد و مغز، هوشیارتر می‌شود، تا شما بتوانید، واکنش استرسی یا اضطرابی از خود نشان دهید.

زمانی که فرد به مدت طولانی، در شرایط استرس‌زا قرار بگیرد، دچار استرس مزمن و منفی می‌شود. این گونه استرس‌های طولانی مدت، عوارضی برای سلامت جسمی و روحی فرد، به دنبال دارد. از این عوارض می‌توان به افسرگی، بیماری‌های قلبی و عروقی، افزایش وزن، پرخوری، افزایش فشار خون و ریزش مو اشاره کرد.

برخی از دلایل استرس‌های مزمن و لحظه‌ایی عبارتند از: بروز یک حادثه طبیعی مانند سیل و زلزله، فشار‌های اقتصادی، بیماری‌های سخت مانند سرطان، فشار‌های درسی، ازدواج ناموفق، فشارهای کاری، عدم علاقه به شغل و … دلایل زیادی وجود دارد، که فرد را دچار استرس و اضطراب می‌کند و این موضوع، به تفاوت‌های فردی بستگی دارد.

دامنه آسیب استرس و اضطراب، گسترده است، تا آن جا که زیبایی پوست و مو را نیز، تحت تاثیر قرار می‌دهند. آسیبی که عوامل استرس‌زا، به پوست و مو وارد می‌کند، می‌تواند ناخوشایند و ناراحت کننده باشند و چه بسا، باعث استرس بیشتری شوند.

تاثیر استرس بر روی پوست

• راش‌های پوستی

استرس، منجر به بروز علائم و بیماری‌های جسمی می‌شود، که پوست هم از این قاعده، مستثنی نیست. راش پوستی، نشانه تاثیر استرس بر سلامت پوست است، که هر فردی ممکن است به آن دچار شود. استرس مزمن و منفی، می‌تواند باعث بروز کهیر شود. کهیر نوعی حساسیت پوستی است، که شامل راش‌های پوستی و دانه‌ها و برآمدگی‌های قرمز رنگ است. راش‌های پوستی می‌توانند، در هر نقطه‌ایی از بدن دیده شوند. این راش‌ها، با خارش همراه هستند و ممکن است، هنگام لمس کردن‌ آن‌ها، سوزش نیز احساس شود.

راش‌های پوستی، تحت تاثیر عوامل مختلفی مانند گرما یا سرمای شدید و عفونت، بروز می‌کند، اما استرس عاطفی نیز، یکی از عوامل ایجاد راش‌های پوستی است. درحقیقت، بدن ما با تغییرات هورمونی و ترشح مواد شیمیایی، به عوامل استرس‌زا واکنش نشان می‌دهد، این تغییرات هورمونی و واکنش بدن، موجب قرمز شدن پوست و تورم آن می‌شود. هم‌چنین استرس، درمان و بهبود بیماری‌های پوستی مانند پسوریازیس و اگزما را به تاخیر می‌‌اندازد و ممکن است، در بدتر شدن آن‌ها نیز موثر باشد.

راش ناشی از استرس، خطرناک نیست و می توانید، در منزل با مصرف آنتی‌هیستامین‌های بدون نسخه، آن را درمان کنید. آنتی‌هیستامین، خارش و سوزش راش‌های پوستی را کاهش‌ می‌دهد و به بهبود آن، کمک می‌کند. کمپرس یخ و استحمام با آب سرد، به درمان راش‌ها کمک می‌کند.

• رنگ پریدگی پوست

این ضرب‌ المثل را شنیده‌اید که می‌گوید، رنگ رخسار، خبر می‌دهد از سر درون. شاید جالب باشد که بدانید، تغییرات پوستی، نشانه تغییر در سیستم بدن است. هنگامی که استرس به سراغ شما می‌آید، تغییراتی در بدن رخ می‌دهد، رگ‌های خونی منقبض می‌شوند و خون را به میزان کافی، دریافت نمی‌کنند، این تغییر سبب می‌شود، شما پوستی رنگ پریده و بی‌روح داشته باشید.

عکس این قضیه نیز ممکن است، یعنی وقتی فرد دچار خشم و عصبانیت می‌شود، فشار خون بالا می‌رود و پوست او قرمز و ملتهب می‌شود، البته این تغییرات موقتی است و بعد از مدتی، بدن به حالت آرامش و پوست به حالت نرمال برمی‌گردد. 

• جوش و آکنه

جوش‌ها و آکنه‌ها، نه تنها در شرایط عادی و نرمال بروز می‌کنند، بلکه از این فرصت هم استفاده کرده و روی صورت، سبز می‌شوند. افرادی که دائما، استرس مزمن و منفی را تجربه می‌کنند، با جوش‌ها و آکنه‌ها آشنایی دارند. استرس، موجب بروز جوش‌ها و آکنه‌‌ها می‌شود و آن‌ها را نسبت به درمان، مقاوم می‌کند، درنتیجه جوش‌ها، مدت طولانی مهمان پوست می شوند.

نوجوانانی که در سن بلوغ قرار دارند، بیشتر درگیر جوش‌ها و آکنه‌ها هستند، اما اگر سن شما بالای ۳۰ سال است و هم‌چنان با جوش‌ها و آکنه‌ها درگیر هستید، بدانید علت آن، استرس مزمن و منفی است. اگر جوش‌ها، وقت و بی‌وقت روی پوست سبز می‌شوند و نسبت به درمان‌ هم مقاوم هستند، باز هم علت، استرس مزمن و منفی است.

• تشدید بیماری‌های پوستی

مراقب باشید، با استرس بیماری‌های پوستی شما تشدید نشود. استرس، علاوه بر آن که، تاثیر مستقیم بر روی پوست دارد، می‌تواند به صورت غیرمستقیم نیز، باعث تشدید بیماری‌ها و مشکلات پوستی شود، البته استرس، بر تمام بدن و اندام‌ها تاثیر می‌گذارد، اما تاثیر آن بر روی پوست، قابل مشاهده است. 

اگر شما درگیر بیماری‌های پوستی مانند اگزما یا پسوریازیس هستید، استرس را دور بریزید و تا حد ممکن، از آن دوری کنید، زیرا استرس، بیماری‌های پوستی را تشدید می‌کند و درمان آن‌ها را کند می‌کند. استرس با تشدید بیماری‌های پوستی، ارتباطی تنگاتگ دارد.

نقشی که استرس در این بیماری‌ها ایفا می‌کند، تاثیر غیرمستقیم آن در تشدید بیماری‌ها است. سیستم ایمنی بدن، در شرایط عادی و نرمال، فعالیت خود را انجام می‌دهد، اما زمانی که فرد دچار استرس می‌شود، سیستم ایمنی بدن قادر نیست به صورت طبیعی، به فعالیت خود ادامه دهد و دچار اختلال می‌شود، این جا است، که شرایط برای بدترشدن بیماری‌ها و مشکلات پوستی، فراهم می‌شود.

• بروز لک و پیس‌ها

شک نکنید استرس می‌تواند، موجب بروز لک و پیس‌ها نیز بشود، حتی ممکن است اولین بار، لک و پیس‌ها را با استرس تجربه کنید. لک و پیس‌ها، ظاهر زشتی به پوست می‌دهند و موجب ناراحتی و آزار فرد می‌شوند. استرس مزمن و منفی، به بروز لک و پیس‌ها کمک می‌کند و حتی ممکن است، آن‌ها را بزرگتر نشان دهد.

• تبخال

همه تبخال را می‌شناسند؛ ممکن است، یک روز صبح از خواب بیدار شوید و روی صورت خود، با یک تبخال بزرگ و زشت مواجه شوید، علت آن استرسی است، که دیروز تجربه کرده‌اید. هنگام استرس، سیستم ایمنی بدن ضعیف می‌شود و ویروس‌ها و باکتری‌ها، از کنترل خارج می‌شوند، همین موضوع سبب می‌شود، که تبخال‌هایی روی پوست خود مشاهده کنید. این وضعیت موقتی است و وقتی سیستم ایمنی، کنترل بدن را در اختیار بگیرد، بدن و پوست به حالت عادی خود، باز می‌گردند. علت تبخال، همان ویروس‌ها و باکتری‌هایی است، که از کنترل خارج شده‌اند و بدن نمی‌تواند، ویروس‌های تبخال را از بین ببرد.

تاثیر استرس بر موها

موها نیز، از آسیب استرس در امان نیستند. همان طور که استرس، زیبایی پوست را تحت تاثیر قرار می‌دهد، موها را نیز پژمرده و بی‌جان می‌کند. فشار‌های عصبی و ناراحتی‌های روحی، روی زیبایی و سلامت موها، بی تاثیر نیستند.

استرس حالتی است، که هرکس آن را بارها و بارها، تجربه کرده است. ناراحتی، ترس و نگرانی از بسیاری از مسائل مانند بیماری، مشکلات درسی، فشارهای کاری، وضعیت اقتصادی، ترافیک و… همه و همه، منجر به ایجاد دنیایی پرتنش شده است و طبیعی است، که استرس را تجربه کنید، اما استرس مزمن و منفی به مدت طولانی، می‌تواند سلامت موها را به خطر بیندازد.

• کندن موها

یکی از دلایلی که، موجب کم‌پشت شدن موها و ضعیف شدن آن‌ها می‌شود، کندن موها است، که هم در خانوم‌ها و هم در آقایان، دیده می‌شود. این عارضه، یک وسواس شدید و ناخودآگاه است و زمانی‌ که، به استرس دچار می‌شوید، بروز پیدا می‌کند. این افراد، ناآگاهانه شروع به کندن موهای سر، ابرو و مژه می‌کنند و هرچه استرس و فشار بیشتر باشد، این عارضه تشدید می‌شود. در سراسر جهان، میلیون‌ها نفر، به هنگام استرس و فشارهای عصبی، این رفتار را از خود نشان می‌دهند.

• ریزش سکه‌ایی مو

بسیار ناراحت کننده است، اما یکی از دلایل ریزش موی سکه‌ایی، استرس و اضطراب شدید است. هنگامی که دچار شوک و استرس ناگهانی می‌شوید، گلبول‌های سفید خون اشتباها، به فولیکول‌های مو حمله می‌کنند و موجب ریزش سکه‌ایی موها می‌شوند، این وضعیت اگر ادامه پیدا کند، بیشتر موها ریزش پیدا می‌کند و ممکن است، در چند نقطه ریزش سکه‌ایی ایجاد شود.

هم‌چنین، برخی افراد که دچار حمله‌های عصبی و فشار‌های عاطفی می‌شوند، علاوه بر ریزش سکه‌ایی مو، سفید شدن موها را نیز تجربه می‌کنند.

• ریزش مو

استرس موجب می‌شود، که بسیاری از افراد ریزش مو را تجربه کنند. ریزش موها، یکی از آسیب‌ها و عوارض شناخته شده استرس و اضطراب است، که هر کسی می‌تواند، به آن دچار شود. افرادی که عضوی از خانواده را از دست داده‌اند، دانش آموزانی که فقط چند هفته با کنکور فاصله دارند، بیمارانی که عمل سخت و مهمی در پیش دارند و… می‌تواند، باعث از دست دادن موها و کم‌پشت شدن آن‌ها بشود. 

استرس‌های مداوم و طولانی مدت، سیستم ایمنی بدن را ضعیف می‌کند و باعث می‌شود، فولیکول‌های مو آسیب ببیند، درنتیجه، سست شده و ریزش پیدا می‌کنند، البته اگر استرس و فشارهای عصبی برطرف شود، فولیکول‌های مو تجدید قوا می‌کنند و موهای ریخته شده، مجددا رشد می‌کنند.

• سفید شدن موها

استرس و فشارهای عصبی، به ‌DNA سلول‌هایی که مولد رنگدانه هستند، آسیب می‌زند و آن را تخریب می‌کند، به این صورت در سفید شدن موها موثر است. شاید برای شما هم پیش آمده باشد، که فرد عزاداری را ببینید، که درعرض چند ماه، بیشتر موهای او سفید شده باشد، علت آن است، که او به شدت تحت فشار عصبی و استرس قرار دارد. استرس را دست کم نگیرید، استرس می‌تواند موهای شما را نابود کند.

کلام آخر: این را به یاد داشته باشید، هر زمان ماهی را از آب بگیرید، تازه است. از هم‌اکنون می‌توانید، مبارزه با استرس و اضطراب را آغاز کنید. بهترین کار، وقتی دچار استرس و اضطراب می‌شوید،  کشیدن چند نفس عمیق، ورزش کردن و دوش گرفتن است، حتی‌ می‌توانید، به موسیقی مورد علاقه خود گوش دهید. سعی کنید تا حد ممکن، استرس را از زندگی خود دور کنید، تا شاداب‌تر و سرحال‌تر به نظر بیایید.